Onconventioneel denken - De Nationale Postcode Loterij

2010 – Bij de Nationale Postcode Loterij staat maatwerk voor elke medewerker centraal. Kenmerkend voor de Nationale Postcode Loterij is onconventioneel denken en hard werken, gecombineerd met talentontwikkeling en werkplezier. Het doel dat al deze medewerkers nastreven is een rechtvaardige en groene wereld.

Waarom is dit sociale innovatie?
Fun en ontwikkeling van de medewerkers staan bij de Nationale Postcode Loterij centraal. Dit leidt tot ruimte voor innovatieve ideeën, die ervoor zorgen dat er door de medewerkers meer bereikt wordt.

Aanpak
De Nationale Postcode Loterij is al 21 jaar de grootste private fondsenwerver in Nederland voor goede doelen. De helft van de opbrengst gaat naar goede doelen, die een bijdrage leveren aan een schonere en rechtvaardigere wereld. Van de andere helft is 30% bestemd voor prijzengeld, 18% voor marketing en 2% voor organisatiekosten. In 2010 halen alle bijna 500 medewerkers die bij De Goede Doelen Loterijen (Nationale Postcode Loterij, BankGiro Loterij en Sponsor Bingo Loterij) werken dagelijks 1 miljoen euro op voor goede doelen. Hoofd P&O Virginie Kuijer zegt dat de charme van de organisatie vooral zit in de combinatie van commercie puur en alleen voor het goede doel.

Bij de Nationale Postcode Loterij werken rond de 425 mensen. 200 Hiervan werken in het callcenter. Deze groep bestaat voor een groot deel uit studenten. ‘Ondanks dat zij hier gemiddeld 12 uur per week werken, proberen we ze zo veel mogelijk bij alles te betrekken. Dit is tekenend voor de wijze waarop er met de medewerkers wordt omgegaan. Een ander voorbeeld is dat oudere werknemers, die graag willen blijven werken, ondanks dat ze de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt, mogen blijven. Zij krijgen aangepast werk of worden in staat gesteld minder uren te werken. Tevens investeren we in mensen, die minder kans op de arbeidsmarkt hebben door hun fysieke of geestelijke beperking. Virginie ziet het als volgt: ‘In veel bedrijven zullen ze zeggen dat dat financieel gezien niet kan, terwijl bij de Loterij gezegd wordt dan bezuinigen we maar ergens anders op.’ Dit beleid heeft er mede voor gezorgd dat de Nationale Postcode Loterij in 2010 in de top 20 is beland op de ‘great place to work’ lijst. De doelstelling is om volgend jaar in de top 10 te eindigen.

Er wordt veel aandacht besteed aan het overbrengen van de missie van de Nationale Postcode Loterij op de medewerkers. Eén keer in de maand wordt er een lunchlezing georganiseerd met één van de aangesloten goede doelen. Medewerkers van die organisaties vertellen tijdens zo’n lezing over het werk dat zij doen. Daarnaast gaan medewerkers één à twee keer per jaar op werkbezoek bij de goede doelen in Nederland. Sinds kort is er zelfs een nieuwe arbeidsvoorwaarde, genaamd ‘handen uit de mouwen’, gericht op vrijwilligerswerk. Medewerkers mogen drie dagen vrijwilligerswerk doen in de baas zijn tijd. Tot slot komt de missie terug bij de beoordeling van de medewerkers. Een onderdeel hiervan is de vraag wat de resultaten van hem/haar zijn geweest op het gebied van een betere/groenere wereld. ‘De afdeling P&O zelf heeft bijvoorbeeld doorgevoerd dat de loonstroken digitaal verstuurd worden. Dat scheelt weer een paar bomen’, stelt Virginie met voldoening vast.

Er wordt veel energie en geld gestoken in de ontwikkeling van de medewerkers. Er is een intern opleidingsinstituut, de Lottery Academy. Hier worden een groot aantal opleidingen ontwikkeld en aangeboden aan wisselende groepen medewerkers, zoals:

–       De Goede Doelen Masterclass. Daarin wordt onder andere besproken welke afweging er wordt gemaakt om al dan niet geld te geven aan een goed doel. Tevens komt de impact van het geld voor deze organisaties aan bod.

–       De Turbo Loterij Training. Dit is een driedaagse training voor nieuwe medewerkers. Het doel hiervan is dat mensen de organisatie goed leren kennen, waardoor zij hun weg goed kunnen vinden en het geheel kunnen overzien.

–       De Grote Loterij Training. Deze training duurt enkele maanden en is gericht op medewerkers die als generalist op meerdere plekken binnen de organisatie kunnen worden ingezet. Leidinggevenden dragen medewerkers voor die hier aan deel mogen nemen.

Kenmerkend voor de bedrijfscultuur van de Nationale Postcode Loterij is volgens Virginie: tegendraads, onconventioneel denken en keihard werken. De oprichters hebben deze cultuureigenschappen vanaf het begin uitgedragen. Twee van hen zitten nog in de directie. Virginie vertelt dat hun visie ook haar ogen heeft geopend. ‘Juist de aparte dingen waarin je als HR afdeling investeert, maken het verschil, maar P&O-ers zijn gewend overal regeltjes, beleid en procedures voor te maken.’ Eén van de oprichters liet haar in de eerst week dat zij in dienst was weten tegen beleid te zijn. ‘Als ik zeg dat iets niet kan volgens de wet, dan is het antwoord: wees creatief of verander de wet!’

Virginie heeft altijd al enige moeite met haar regelzuchtige vakgenoten gehad, ‘omdat controledrang en standaardisatie killing is voor een organisatie, maatwerk is het sleutelwoord’. De individuele medewerkers staan in haar ogen voorop, niet de functieprofielen. Dit past ook niet bij de jonge mensen op de hedendaagse arbeidsmarkt. Zij verwachten meer en meer dat een organisatie inspeelt op hun individuele wensen en behoeften. Volgens Virginie ligt de kracht van een organisatie in het innovatievermogen van haar medewerkers. Ook plezier tussen collega’s onderling is een belangrijke factor. Als werkgever kan je een belangrijke bijdrage leveren aan de fun die mensen op het werk beleven. Een mooi voorbeeld van het faciliteren van fun voor de medewerkers is dat we één keer per twee jaar ‘spotlights’ financieren. Dit is een door het personeel zelf georganiseerde avond, waarop iedereen in een theater de mogelijkheid krijgt om iets op te voeren voor collega’s wat hij of zij leuk vindt. ‘Door dit soort activiteiten te organiseren, breng je mensen van verschillende afdelingen bij elkaar en kweek je teamspirit. Ik zie het als een taak van P&O dat leidinggevenden en medewerkers zich goed voelen om elke dag weer hard maar prettig met elkaar te kunnen werken.’ Dit alles komt naar voren in de kernwaarden van het bedrijf: courageous, sharing, sustainable en fun.

De drempel om bij de directie met ideeën binnen te lopen, moet volgens Virginie heel laag zijn. De gangbare interne reactie is dan ook: wat een goed idee, waarom heb je dit gisteren niet bedacht? De google regeling van 20% van je werkweek besteden aan innovatie, ziet Virginie als een mooi idee, maar hier concreet handen en voeten aan geven is nog best lastig. Wat wel binnen de Loterij georganiseerd wordt zijn Pecha Kucha sessies. Tijdens zo’n avond presenteren deelnemers in ongeveer 6 minuten een idee met behulp van een diavoorstelling van 20 afbeeldingen. Dit biedt de mogelijkheid om in een korte tijd veel ideeën de revue te laten passeren.

Om innovatie te faciliteren, is er bij de Loterij een permanent i-team (ideeën team). Daarin zitten zo’n drie à vier ‘generalisten’ die ideeën of projecten, waar medewerkers door de dagelijkse drukte niet aan toe komen of die buiten hun vakgebied liggen, oppakken en uitzoeken.

Tot slot zegt Virginie dat naast het investeren in medewerkers, het tevens belangrijk is om mensen op een fatsoenlijke wijze te kunnen laten gaan. Als blijkt dat de chemie tussen een medewerker en de organisatie op is, dan gaan we met de betreffende persoon in gesprek. Het doel is altijd ondersteuning bieden bij een goed vervolg van iemands loopbaan. Volgens Virginie durven veel bedrijven geen afscheid te nemen van mensen die niet goed presteren. Als je echter uitrekent wat iemand die toch blijft zitten kost en wat voor effect dat heeft op zijn/haar omgeving, dan is de keuze snel gemaakt.

Tip
Als tip geeft Virginie Kuijer mee: ‘kijk naar de individuele medewerker en naar wat het bedrijf te bieden heeft en nodig heeft en stem dit zo goed mogelijk op elkaar af.’

Verwijzingen
Meer informatie over De Nationale Postcode Loterij is online te vinden via https://www.postcodeloterij.nl

Artikel Plezier als wapen tegen gezeur en gezank (2010) van L. Huijsmans uit Slow Management zomer 2010 is te downloaden in de bijlage.

Artikel Goede Doelen Loterijen uit Werk 2009 is te downloaden in de bijlage.

Keywords:
sociale innovatie, talentontwikkeling, slimmer werken – organisatie, innovatie & innovatievermogen, duurzame inzetbaarheid