FAN - Meer gezondheid gewenst – gehele onderneming veranderd

2009 –  FAN, Freien Alten- und Nachbarschaftshilfe, (Vrije instelling voor ouderen- en buurtzorg) is eenprivatezorginstelling in Ennepetal, Duitsland die met 95 medewerkers ouderen- en ziekenverpleging, huishoudelijke hulp, maaltijden service en woonadvies leveren in de regio. 

Sociale innovatie

In de periode van zomer 2009 tot zomer 2010 werden er naar aanleiding van een hoog ziekteverzuim  op basis van een Potentialberatung (kracht-advies) diverse sociaal innovatieve maatregelen genomen.

De directie werd uitgebreid van één naar twee personen en ook het middenkader werd versterkt.  Met  alle medewerkers werd afgesproken wat zijn of haar verantwoordelijkheidsgebied is; daarin moeten zij zelf de problemen oplossen. Er zijn nieuwe ondersteunende functies gecreëerd zoals ‘de huismeester’ die vakmensen ontlasten van taken die ook door niet-vakkrachten kunnen worden uitgevoerd; met andere woorden: functiedifferentiatie. Binnen de teams werd vastgelegd wat wiens verantwoordelijkheid is. Ook zijn maatregelen genomen om de teamgeest te versterken en worden regelmatig gezamenlijk cliënten besproken die bijvoorbeeld door het team van verpleegkundigen en door het team voor huishoudelijke hulp worden verzorgd.

De communicatie is verbeterd onder meer door de invoering van ICT systemen;  de patiënten dossiers zijn nu door allen en op alle locaties in te zien.

Er wordt nu nog meer aan opleiden gedaan.  Er zijn 2 mentoren benoemd die de ontwikkeling van hun collega’s moeten stimuleren en bewaken. Voor oudere verpleegkundigen biedt dit een mogelijkheid om wat minder belastend werk te doen. Ter stimulering van het volgen van cursussen is een bonuspunten-systeem ingevoerd; als een medewerker meer doet dan de twee verplichte cursussen krijgt hij of zij bonuspunten die aan het einde van het jaar kunnen worden omgezet in geld, afhankelijk van de resultaten van de instelling. 

In de naaste toekomst wil de instelling het zorgconcept en de organisatie verder ontwikkelen. Ze werken nu aan de overgang van functionele zorg naar patiëntgerichte zorg.  En ze willen naar flexibele arbeidstijden toe. Dat is een gevoelig thema dat tevens moeilijk oplosbaar is omdat de instelling 24 x 7 zorg verleent. 

Aanleiding

De directe aanleiding om advies in te winnen en grote veranderingen door te voeren, waren het hoge ziekteverzuim onder het personeel en op een gegeven moment ook van de directeur.

De onderneming is in de jaren ’90 snel gegroeid door toename van de vraag naar zorg en door vele subsidieprogramma’s. Maar ook de concurrentie is daardoor toegenomen. De onderneming ondervond een louter door idealen gedreven bedrijfsvoering niet meer adequaat was en voelde de noodzaak van een professioneel en commercieel gezonde bedrijfsvoering. Dit heeft tot een grote tijds- en werkdruk bij leiding en personeel geleid.

In het eerste decennium van de nieuwe eeuw kwamen daarbij een sterke stijging van de kwaliteitseisen en van de eisen aan vaktechnische vaardigheden. En er is een groot te kort aan goed opgeleide vaklieden op de arbeidsmarkt wat met zich meebrengt dat er een goed werkklimaat moet zijn om goede vakkrachten vast te houden en nieuwe aan te trekken. 

Aanpak

In 2009 zocht en vond de instelling hulp in de vorm van een Potentialberatung (kracht-advies), een subsidieregeling van het land Noord Rijn Westfalen en mede gefinancierd uit het Europees Sociaal Fonds (ESF). Met deze subsidie kon een adviseur worden ingeschakeld.

Er werd een leeftijdsopbouw-analyse en een vragenlijstonderzoek gedaan. Daaruit kwam naar voren dat het verzuim niet met leeftijd maar wel met de duur van het dienstverband te maken had. Er werden ook wrijvingen en concurrentie tussen afdelingen en teams gesignaleerd en in één team ontbrak elk vertrouwen in de leidinggevende.

‘Gezond’ betekent voor deze werknemers: fit, inzetbaar en actief zijn.

In workshops werden alle werknemers aan de slag gezet om voor de gevonden problemen oplossingen te bedenken.

De al eerder ingestelde Kwaliteitskring waarin alle geledingen en afdelingen vertegenwoordigd zijn, werd aangesteld als stuurgroep voor het implementeren van de maatregelen. 

Resultaten

Het ziekteverzuim is in 2010 veel lager geworden, er zijn aan het eind van dat  jaar geen langdurig zieken. De sfeer in de instelling is verbeterd en er is geen hoog verloop meer. De tevredenheid en de communicatie zijn verbeterd.

De directeur heeft weer tijd voor activiteiten waar hij goed in is: commerciële en sociaalpedagogische alsmede onderhandelen.

De medewerkers zijn breder inzetbaar geworden, doordat ze van elkaar beter weten wat ze doen. 

Referentie

Krupop, Frank Stefan: Mehr Mitarbeitergesundheit gewollt – gesamtes Unternehmen verändert…. Potentialberatung bei der Freien Alten- und Nachbarschaftshilfe (FAN), in Ennepetal (Meer gezondheid voor werknemers verlangd – hele onderneming veranderd… Kracht-advies voor de Vrije ouderen- en buurtzorg FAN in Ennepetal, Duitsland). Heft 3/2010. Het artikel (in het Duits) is opgenomen in de bijlage.

Voor meer informatie over  het instrument ‘Potentialberatung’, volg de link: https://www.gib.nrw.de/themen/arbeitsgestaltung-und-sicherung/potentialberatung

Thema’s: Talentontwikkeling, Teamwerk, MKB